است . و گمان ندارم كسى در تمام ايران پيدا بشود كه يك همچو اعلامى بكند . فرضيهء عدم آگاهى شاه از مسائل كشور ! و يا اين است كه مىگويد كه نه ، اين كارها را نكردند اينها و اينها را كسان ديگر كردند . چنانچه بعضى همچو چيزى گفته‌اند كه اعليحضرت بىاطلاع بودند از اين مسائل ! اصلًا هر چه گذشته بر اين مملكت و هر چه ظلم شده است و هر چه خيانت شده ، ديگران كردند و شاه اصلًا اطلاع از اين مسائل ندارد ! همهء افراد ايران اطلاع دارند الّا شاه ! شاه توى اين جمعيت نبوده است ؟ ! در بين اين مردم نبوده ؟ ! ايشان كه در فرمايشات خودشان هميشه مىگويند كه همهء كارها به دست من انجام مىگيرد ؛ و ديگران هم همين طور مىگويند كه هر چه عمل مىشود به دست شاه است . در قضيهء مدرسهء فيضيه كه ريختند و مدرسهء فيضيه را آن كارها كردند ، ما آن وقت مىديديم كه [ به ] هر كس - هر كس - مراجعه مىشد مىگفت كه اعليحضرت فرموده است ، چاره‌اى نيست . ما آن روز در يكى از اعلاميه‌ها « 1 » همين مطلب را نوشتيم كه به هر جا مراجعه مىشود مىگويند كه اعليحضرت فرموده‌اند ؛ اعليحضرت فرموده‌اند كه برويد مدرسهء فيضيه را بريزيد تويش ، چه بكنيد . و راست هم مىگفتند . كسان ديگر يك همچو كارها را اجازه نمىداد . نمىتوانستند بدهند بدون اطلاع شاه . شاه كه تمام نظام ايران در تحت رهبرى ايشان هست ، ايشان هم خودشان قبول دارند اين را ، و در نظام نمىشود حكم قتل يك كسى را يا حكم غارت يك جايى را يا حكم قتل عام يك ناحيه‌اى را ، يك رئيس شهربانى بدهد يا يك ارتشبد بدهد ؛ هيچ كدام نمىتوانند . همهء اينها بايد با امر خود شاه يا اجازهء او ، نهايت اجازه كنند و او اجازه بدهد . همهء اين قراردادهايى كه در مجلس واقع شده و مجلس نوشته و گذرانده و اينها همه ، بگوييم كه شاه اصلًا اطلاع نداشته ؟ ! ايشان در حال غش بوده در اين مدتى كه سلطنت كرده است ؟ ! خوب ، اگر در حال غش نباشد ، آدم بيدار باشد و شاه يك مملكتى هم

--> ( 1 ) - اعلاميهء 12 ارديبهشت 1342 امام ، در چهلم شهداى فيضيه .